کلینیک مامایی

تاریخ 1395/10/16 زمان 08:35:44 بازدید 1931

كلينيك مامايي

كلينيك مامايي بيمارستان صارم در يك نگاه

اهم خدماتی که در این كلينيك ارائه می گردد عبارتند از:

- مشاوره‌های قبل از بارداری، ویزیت‌های ماهانه دوران بارداری و آمادگی جهت زایمان

- آمنیوسنتز (روشی برای تشخیص سلامت جنین)

- CVS  (تشخیص پیش از تولد بیماری‌هایی مانند تالاسمی، بیماری‌های مولکولی ارثی و ...)

- IUT (تزریق خون به جنین)

- آزمایش غربالگری جهت بررسی ناهنجاری‌های جنین در سه ماهه اول حاملگی

- آزمایش غربالگری جهت بررسی ناهنجاری‌های جنینی در سه ماهه دوم حاملگی

-  NST (بررسی وضعیت اکسیژن رسانی به جنین)

- غربالگری عفونت‌های دهان و دندان

- غربالگری عفونت‌های واژن و دهانه رحم

- برگزاری کلاس های توجیهی دوران حاملگی

 

 

كلينيك مامايي

هدف از مراقبت دوران بارداري، تولد نوزادي سالم و مادري سالم‌تر مي‌باشد. بدين منظور، در اين كلينيك معاينات با برنامۀ مشخص، آزمايشات لازم و سونوگرافي به منظور بررسي سلامت جنين و مادر انجام مي‌شود. به ‌طور کلی در امر مراقبت از مادر، در دوران بارداري، وظيفۀ ما نظارت بر جریان طبیعی حاملگی است، نه دخالت در آن .

به عبارت ديگر بارداري و طي دوران حاملگي و در نهایت زايمان امري است طبيعي و زمانی دخالت در آن لازم است كه اين روند از مسیر طبيعي خارج گردد يا عوارضي بوجود آيد که در این شرایط بسته به نوع عارضه، اقدام درمانی مناسب صورت می‌گیرد.

 

  • کلینیک مامایی

در اين كلينيك ویزیت توسط متخصصین زنان و زایمان صورت می‌گیرد. روش برخورد، معاینه، تجویز دارو و دستورات لازم به صورت پروتکل‌های واحد انجام می‌شود تا از اعمال سلیقه‌های شخصی جلوگیری گردد.

در اين كلينيك در صورت نياز مشاوره با متخصص ژنتیک از نظر غربالگری اختلالات جنینی، مشاوره با مسئول آکواژیمناستیک برای برنامه ریزی به منظور استفاده از استخر، ژيمناستيك و يوگا و شرکت در کلاس‌های آموزش زن و شوهر نيز صورت مي پذيرد.

آگاهی‌های لازم به خانم باردار نيز توسط گروه مامايی داده می‌شود تا در هر موقع از شبانه روز به محض مشاهده يكي از علایم هشدار دهندۀ زير به پزشك يا مراكز بهدا شتی – درمانی مراجعه نمايد:

  • هرگونه خونريزي از مهبل
  • تورم صورت يا انگشتان
  • سردرد شديد يا مداوم
  • تاري ديد
  • درد شكم
  • استفراغ مداوم
  • تب يا لرز
  • دفع ادرار دردناك
  • خروج مايع از واژن
  • تغييرات قابل ملاحظه در تعداد يا شدت حركات جنين

 

به زوج‌های عزیز توصیه می‌شود قبل از بارداری مشاوره شوند تا توصیه‌های لازم را دريافت نمايند

 

 

  • ملاحظات مامايي و زايمان

در اين قسمت برخي از ملاحظات مامايي و زايمان تشريح مي گردد.

 

  • زمان مناسب براي بچه دار شدن

 

امروزه بسياري از متخصصين مراقبت‌هاي بارداري، خطرات دوران بارداري را با وضعيت سلامت مادر قضاوت مي‌كنند، نه با سن بارداري! سابقه پزشكي قبلي، شاخص‌ترين نشانۀ سلامتي يك خانم در دوران بارداري است. براي مثال احتمال آن که يك خانم 39 سالۀ سالم دچار مشكلات ناشي از بارداري شود، كمتر از خانمی بيست ساله است كه از يك بيماري مزمن مانند ديابت رنج مي‌برد. سلامتي و تناسب يك خانم بيشتر از سن او بر بارداری تأثيرگذار است.

 

اغلب خانم‌هایی كه در سن 30 تا 40 سالگي باردار مي‌شوند از سلامت خوبي برخوردار هستند. خانمی كه وضعيت جسماني مناسبي دارد و به ‌طور منظم ورزش مي‌كند، مي‌تواند راحت‌تر از خانمی كه بسيار جوان (سنین حدود 20 سال) است، بارداري را پشت سر بگذارد. البته خانم‌هایی كه بيش از 40 سال دارند و اولين بارداري خود را تجربه مي‌كنند، نسبت به خانم‌هایی با همين سن كه قبلاً زايمان كرده‌اند بيشتر دچار مشكل مي‌شوند؛ ولي اكثر خانم های سالم، زايمان بدون خطري در پیش خواهند داشت.

بزرگترين مساله‌ای كه ممكن است براي خانم‌هاي بالاي 35 سال پيش بيايد، احتمال حامله نشدن آنهاست. بيشترين شانس باروري در سنين 20 تا 24 سال است. در سنين 35 تا 39 سالگي اين احتمال به حدود يك چهارم تقليل مي‌يابد و در 40 تا 45 سالگی، باروري فرد 95 درصد كمتر از دهه سوم زندگي‌اش خواهد بود.

 

  • برنامۀ مراجعات زنان باردار جهت ویزیت‌های دوره اي

برنامه مراجعات خانم هاي باردار در دوران بارداري به شرح ذيل مي باشد:

  • اولين ويزیت دوران بارداري: 6-8 هفته بعد از اولين روز آخرين قاعدگي
  • تا 28 هفتگي: ماهي يكبار
  • از 28-36 هفتگي:  هر دو هفته يكبار
  • از 36 هفتگي تا هنگام زايمان: هفته‌اي يكبار

در زناني كه حاملگي پر خطر دارند فاصلۀ ويزيت‌ها كمتر است.

 

  • سونوگرافي روتين در دوران بارداري

انجام سونوگرافي در سه ماهه اول، دوم و سوم بارداري به شرح ذيل مي باشد:

  • در سه ماهۀ اول، سالم بودن جنين و چند قلویی و نارسایي دهانۀ رحم كنترل مي‌شود.
  • در سه ماهۀ دوم، اشکالات ژنتيكي و آنومالي جنين مورد بررسی قرار می‌گیرد.
  • در سه ماهۀ سوم، رشد و قرار جنين، تكامل جفت، قرار جفت، مقدار مایع آمنیوتیک، حركات، تون عضلات و تنفس جنين مورد بررسي قرار مي گيرد.

 

  • مشكلات دوران بارداري در سنين بالا

برخي مشكلات دوران بارداري وابسته به سن هستند و خطر بروز آن‌ها با افزايش سن بيشتر می‌شود، مانند: فشار خون بالا، ديابت و جفت سرراهي (زماني كه جفت در قسمت پايين رحم جايگزين شده و قسمتي يا تمام کانال سرویکس رحم را پوشانده است).

 

 

بروز هر يك از آن ها در طي بارداري دردسرساز است؛ ولي با مراقبت‌هاي مناسب پزشكي، معمولاً مي‌توان با آن ها به خوبي كنار آمد. ممكن است ندانيد دچار اين مشكلات هستيد، مگر آن كه به‌ طور منظم به پزشک خود مراجعه کنید. هر يك از اين اختلالات مي‌توانند باعث ايجاد مشكل جدي در دوران بارداري شوند و بايد به خوبي تحت كنترل درآيند.

به دليل اينكه اختلالات كروموزومي يكي از شايع‌ترين علل سقط است، احتمال وقوع سقط نيز با افزايش سن بيشتر مي‌شود.

احتمال دو قلوزايي نيز در زنان ميانسال بيشتر است.

به‌ علاوه بسياري از مطالعات نشان داده است كه نياز به زايمان با روش جراحي سزارين در خانم‌هاي باردار بالاي 35 سال بيشتر است (شاید علت آن بیشتر طول کشیدن دردهای زایمانی و زایمان یا کاهش یافتن انعطاف مفاصل لگنی يا به دليل آن كه زنان ميانسال اغلب كودكان بزرگ جثه‌اي دارند). پس از زايمان نيز ممكن است رحم به سرعت رحم يك زن جوان منقبض نشده و خونريزي پس از زايمان بيشتر و طولاني‌تر باشد.

 

  • مشكلات شايع بارداري

از مشكلات شايع دوران  بارداري مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

 

  •  تهوع و استفراغ

 

تهوع و استفراغ در سه ماهۀ اول حاملگي تقريباً در نيمي از زنان حامله اتفاق مي‌افتد، چون احتمال دارد استفاده از مكمل‌ها و ويتامين‌ها باعث تشديد تهوع شود، لذا بايد مصرف آن ها تا بهبود علایم فوق قطع شود. اجتناب از مصرف غذاهاي چرب و ادويه‌دار، مصرف غذا در حجم كم و وعده‌هاي متعدد، نوشيدن چاي زنجبيلي، استنشاق بخور عرق نعناع و افزايش زمان استراحت از جمله روش‌هایی است که برای کاهش شدت تهوع و استفراغ توصیه می‌شود.

 

 

  • سوزش سردل

افزايش حجم رحم که باعث جابجايي معده به طرف بالاي اسفنكتر مری و معده می‌شود و تغییرات فاكتورهاي هورموني مانند پروژسترون که باعث شل شدن نسبي اسفنكتر مري می‌گردد، سوزش سر دل ایجاد می‌كند. درمان اين مورد حذف غذاهاي اسيدي و محرك، كاهش مقدار غذا و مايعات در هر وعده غذايي‌، كاهش مصرف غذا و مايعات قبل از خواب، خواب در وضعيت نيمه نشسته و استفاده از آنتي‌اسيدها است.

 

 

 

 

  • كرامپ يا گرفتگي پا

تقريباً نیمی از زنان حامله از گرفتگي (اسپاسم) دردناك راجعه در ماهيچه‌هاي اندام تحتاني خصوصاً در ساق پا رنج مي‌برند. اين امر معمولاً شب‌ها و در سه ماهه سوم بیشتر اتفاق مي‌افتد. ماساژ دادن و قرار دادن ماهيچۀ درگير در حالت كشش و استفاده از كلسيم و منيزيم در بهبود بخشیدن به حالت فوق می‌تواند مثمر ثمر باشد.

 

  •  

کمردرد

 

اغلب خانم‌هاي باردار با پيشرفت حاملگي كمردرد را تجربه مي‌كنند كه معمولاً با كاهش زمان ايستادن، افزايش مدت استراحت و استفاده از شكم‌بند بهبود مي‌يابد. استفاده از كفش‌هاي مناسب و اجتناب از پوشيدن كفش‌هاي پاشنه بلند برای کاهش این مشکل مفيد است.

 

 

 

  • سردرد

در طول سه ماهۀ اول معمولاً بروز سردرد شايع مي‌باشد و ممكن است به طور مداوم اتفاق بيفتد؛ اما سردردهاي سه ماهۀ دوم و سوم را نبايد از علایم حاملگي به ‌شمار آورد و لازم است به آن‌ها توجه شود.

  • تكرر ادرار

غالب زنان باردار در طي سه ماهۀ اول بارداری به دليل افزايش حجم رحم و فشار بر روي مثانه، تكرر ادرار را تجربه مي‌كنند. اگر تكرر ادرار با سوزش، وجود خون و درد هنگام دفع ادرار همراه باشد، بيمار بايد از نظر عفونت‌هاي ادراري بررسی شود.

 

  • لكوره

افزايش ترشحات واژن در دورۀ حاملگي طبيعي است. اگر افزایش ترشحات، با خارش يا سوزش و بوی بد همراه باشد، بر اساس نوع علایم و شکایت مادر، درمان مناسب باید صورت گیرد.

 

  • واريس

واريس كه معمولاً زمينۀ مادرزادي دارد، با ايستادن طولاني مدت، حاملگي و بالارفتن سن تشديد مي شود. معمولاً واريس ها با پيشرفت حاملگي، افزايش فشار خون و طولاني شدن زمان ايستادن مشخص‌تر مي شود. واريس اندام تحتاني با استراحت، بالابردن پاها و استفاده از جوراب مخصوص واريس بهبود مي‌يابد.

 

  • چه خطراتي جنين را تهديد مي‌كند و چه بايد كرد؟

يكي از مشكلاتي كه با افزايش سن مي تواند رخ ‌دهد، افزايش احتمال اختلالات كروموزومي و ژنتيكی است. براي مثال خطر سندرم داون از 1 نوزاد در 385 نوزاد متولد شده از مادر 30 ساله، به 1 نوزاد از 109 نوزاد در مادر 40 ساله مي‌رسد. مشاورۀ ژنتيك اقدامي عاقلانه است، اما اگر بالاي 40 سال داريد انجام مشاوره ژنتيك قويا ً توصيه مي‌شود. در مشاورۀ ژنتيك، پدر، مادر و پزشکانی كه زمينۀ تخصصی آن ها بررسي مشكلات ژنتيكي است، حضور می‌یابند. در مشاورۀ ژنتيك اطلاعات موجود درباره ژنتيك انساني در مورد زوج به‌خصوص به‌كار گرفته مي‌شوند. اين اطلاعات تفسير مي‌شوند تا زوج بر اساس آن در مورد بچه‌دار شدن تصميم‌گيري كنند. در پاره‌ای از موارد ممکن است تست هاي مخصوص مانند آمنيوسنتز يا نمونه‌برداري از پرزهاي جفتي (CVS)، در دوران بارداري و به منظور ارزيابي سلامت جنين انجام گیرد.

 

تعيين سن حاملگي

 

سن حاملگي را از اولين روز آخرین قاعدگي محاسبه مي‌نمايند. طول مدت حاملگي 40 هفته مي‌باشد. با سونوگرافي شكمي، ساك حاملگي در هفته پنجم يعني يك هفته پس از تأخير پريود قابل مشاهده است. ضربان قلب جنين با سونوگرافي شكمي در 7 هفتگي و با سونوگرافي واژينال در 6 هفتگي قابل رويت است. صداي قلب را نيز با سوني كيد در 14 هفتگي مي‌توان شنيد.

 

  • بايدها و نبايدها در دوران بارداري
  • مسافرت

مسافرت باعث آرامش می‌شود. هنگامی كه نیاز به نشستن طولانی در زمان مسافرت باشد، مادر باید سعی كند پاها را به صورت كشیده نگاه داشته و هر 2 ساعت یكبار به مدت 10 دقیقه قدم بزند. مسافرت با هواپیما هیچ خطر اضافی برای خانم‌های باردار در حالت عادی به همراه ندارد؛ با این حال، بهتر است در این مورد با پزشک مشورت شود (خانم هاي باردار در صورتيكه مشكل پزشكي نداشته باشند تا هفته 36 بارداري مي توانند پرواز نمايند).

 

  • اشتغال به كار

اغلب مادران باردار قادر به ادامۀ فعالیت‌های شغلی خود در طی حاملگی می‌باشند ولی در كل باید از فعالیت‌هایی كه باعث خطر سقط و افزایش احتمال آن می‌شوند پرهیز نمایند.

 

  • روابط جنسی

داشتن روابط جنسی، در دوران بارداری مجاز می‌باشد؛ مگر در مواردی که فرد سابقۀ سقط، احتمال سقط یا زایمان زودرس داشته باشد.

 

  • واكسیناسیون
    چهار واكسن كه از ویروس‌های زنده در آن‌ها استفاده می‌شود در حاملگی منع مصرف دارند. این واكسن‌ها عبارتند از: اوریون، سرخجه، سرخك و تب زرد.

تزریق واکسن کزاز، هپاتیت، مننگوکوک و آنفلوانزا در طی بارداری مانعی ندارد.

  • استحمام
    در مورد دوش گرفتن در طول حاملگی یا دوره نفاس هیچ مشكلی وجود ندارد. در ماه‌های پایانی بارداری به خاطر فرم خاص بدن، در هنگام استحمام مادران باید مواظب حفظ تعادل خود باشند.

 

  • سیگار كشیدن و مصرف الكل

مادرانی كه در طول حاملگی سیگار می‌كشند یا الكل مصرف می‌نمایند در مقایسه با سایرین، نوزادان كوچك‌تری به دنیا می‌آورند؛ همچنین احتمال مرگ و میر هم در این مادران بیشتر است.

 

  • ورزش

به ‌طوركلی لازم نیست خانم باردار تمرینات خود را محدود نماید، به شرطی كه خود را خسته نكرده و خودش یا جنین را در معرض آسیب قرار ندهد. زنانی كه قبل از حاملگی به طور مرتب ورزش می‌كردند باید به ادامۀ آن تشویق شوند، ولی برای شروع تمرینات یا ورزش جدید باید محتاط بود.

از طرفی تمرینات ورزشی در دوران بارداری باعث تقویت عضلات می‌شود و همچنین كمك می‌كند تا بین بالا رفتن وزن طبیعی بدن و تعادل خانم باردار هماهنگی حاصل آید؛ به‌علاوه در گردش خون دست ها و پاها مؤثر بوده و برگشت بدن به حالت اولیه بعد از زایمان را تسریع می‌نماید.

 

 

با توجه به اینكه متداول‌ترینِ پرسش‌ها در بین خانم‌ها چگونگی انجام تمرینات ورزشی در دوران بارداری و پس از زایمان می‌باشد، بیمارستان صارم برای اولین بار در كشور، بخش آكواژیمناستیك را بنا نهاده تا دوران بارداری را به یك دوران كاملاً طبیعی و بدون دردهای كاذب زایمانی، حتی‌الامكان طبیعی و با خاطرات شیرین مبدل سازد.

 

  • اهمیت تغذیه مادر در دوران بارداری

آنچه كه خانم باردار می‌خورد به سلامت جنینی كه در رحم دارد كمك خواهد كرد. در حقیقت در تمام دوران بارداری، مادر و جنين در همه چیز با هم شریك هستند. با هم نفس می‌كشند، با هم غذا می‌خورند و با هم می نوشند.

پس بايستي سعی شود از این فرصت برای ایجاد یك عادت غذایی خوب استفاده كرد تا ضمن اجتناب از خستگی و فرسودگی مادر، رشد و تكامل مطلوب فرزند نیز تامین شود.

 

همیشه 3 نكته در تغذیه بايستي به خاطر سپرده شود:

  • تعادل
  • تنوع
  • اندازه یا مقدار

 

سعی شود هر روز از همۀ گروه های غذایی استفاده گردد، زيرا استفاده از یك گروه، همۀ مواد مغذی مورد نیاز مادر را تامین نمی‌كند؛ بنابراین در برنامه روزانه هر چهار گروه غذایی گنجانده شود.

درست است كه در دوران بارداری باید بیشتر غذا مصرف شود ولی اين بدان معنا نيست كه به اندازۀ دو نفر خورده شود؛ بلكه در حدی غذا میل گردد كه احساس گرسنگی بر طرف شود.

بنابراین علاوه بر سه وعدۀ غذایی اصلی، در فواصل آن یعنی ساعت 10 صبح و 5 عصر، بر حسب اشتها مي توان از برخی از مواد غذایی به عنوان میان وعده استفاده نمود.

گروه های غذایی عبارتند از:

  • گروه غلات

 

در صورت امكان غلات سبوس‌دار انتخاب شود؛ چون سرشار از نشاسته و فیبر هستند. برخی فرآورده‌های غلات مثل نان سفید، ماكارونی و بعضی از غلات كه برای صبحانه مصرف می‌شوند گرچه در جریان تهیه، مقداری از املاح و ویتامین‌های خود را از دست می‌دهند، ولی باز هم به عنوان یك منبع خوب نشاسته و فیبر محسوب می‌گردند. از طرف دیگر غلات یك منبع خوب تولید انرژی هستند كه به سرعت در بدن به مصرف می‌رسند. مهم است كه هر روز از گروه غلات در برنامه غذایی استفاده و تنوع هم رعایت شود.

 

 

 

  • گروه سبزی و میوه‌ها

این گروه را به هر شكلی كه می‌توان مصرف نمود. مثلاً خام، پخته، کنسرو شده، تازه و یا فریز شده. مسلماً مصرف سبزی و میوۀ تازه خیلی بهتر است. از انواع سبزی‌های زرد، سبز، قرمز و ارغواني می‌توان استفاده كرد. مهم این است كه سعی شود هر روز از سبزی و میوه‌جات مصرف گردد.

 

  • گروه شیر و فرآورده‌های آن

 

مصرف شير و فرآورده‌هاي آن باعث مي‌شود هم ذخيرۀ كلسيم بدن مادر محفوظ بماند و هم استخوان‌بندي جنين از رشد مناسبي برخوردار شود. شير يك منبع خوب كلسيم است و اگر به آن ويتامين دی هم اضافه شده باشد (در بعضي كشورها به شيرها ويتامين دی اضافه مي‌كنند)، منبع خوب ويتامين دی خواهد بود. ماست و پنير نيز مشابه شير ارزش غذايي دارند. شير و فرآورده هاي آن حاوي مواد معدنی مثل كلسيم، فسفر و بعضي از انواع ويتامين‌هاي گروه آ و ب مي‌باشد که براي ساخت و شكل‌گيري استخوان‌هاي جنين لازمند.

 

 

  • گروه گوشت و جانشین‌های آن

گوشت و جانشین‌های گوشت، تامین كنندۀ پروتئین و آهن هستند كه در تكامل خون و بافت های جنین نقش اساسی را به عهده دارند.

این گروه شامل موارد زیر است:

  • گوشت قرمز: گوسفند، گوساله، گاو
  • گوشت پرندگان: مرغ، بوقلمون و ...
  • ماهي: قزل آلا، سالمون و ...
  • حبوبات: عدس، لپه، لوبیا قرمز و ...
  • مغز بادام، گردو و پسته و ...
  • تخم مرغ: تخم مرغ منبع بسیار خوب پروتئین و با كیفیت عالی است كه از نظر اقتصادی هم با صرفه‌تر است. در صورتی كه فرد از سلامت كامل برخوردار باشد، با خیال راحت می‌تواند روزی یك تخم مرغ مصرف كند.

 

در دوران بارداری، چون افزایش نیاز مادر به آهن، به تنهایی از طریق منابع غذایی تأمین نمی‌شود، مصرف روزانه یك قرص آهن (سولفات فرو) از پایان ماه چهارم بارداری توصیه می‌شود.

همچنین توصیه می‌شود از ابتدای حاملگی بطور منظم، روزانه اسید فولیک نیز مصرف گردد.

 

  • حاملگی خارج از رحم

گاهی حاملگی به جای آن كه در داخل رحم (محل فیزیولوژیکی حاملگی)، کاشته شود، در داخل لوله‌های رحمی یا داخل شکم و تخمدان ها جایگزین می‌گردد که این عارضه بسیار خطرناک است و تشخیص به موقع، بسیار مهم می‌باشد. برای درمان آن از لاپاراسکوپی استفاده می‌شود (جراحی بسته) و محصول حاملگی از محل نابجا خارج و بیمار همان روز یا حداکثر روز بعد می‌تواند مرخص گردد.